تامین کل کسری بودجه در سال 1399
گفتوگوی دکتر علی سعدوندی با اقتصاد24
دکتر علی سعدوندی اقتصاددان در گفتگو با خبرنگار اقتصاد24 با بیان اینکه تبدیل مطالبات سالهای گذشته بانک مرکزی از دولت به اوراق تفاوتی ایجاد نخواهد کرد، عنوان میکند:«البته صحبت اینجاست که باید روند کسری بودجه [1] دولت متحول و کل کسری بودجه دولت از محل اوراق تامین شود.»
افزایش انتشار اوراق برای تامین کل کسری بودجه
وی با تاکید بر اینکه موضعگیری بانک مرکزی در این خصوص معقول است، افزود: اگر حتی 220 هزار میلیارد تومان حجم کل انتشار اوراق در سال 1399 باشد، نسبت بدهی [2] به سال 96 خواهد رسید که در سال 96 نسبت بدهی کشور ما نسبت به سایر کشورها بسیار پایین بوده است بنابراین کل کسری بودجه باید از محل اوراق تامین شود و این یعنی سیاست در این حوزه درست است.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: در کنار آنکه کسری بودجه باید از محل اوراق تامین شود، باید برنامهای برای مسیر نرخ بهره در کشور تعریف شده باشد که این برنامه در کشور وجود ندارد. به عبارتی دستگاه سیاستگذار برای تعیین نرخ سود در اقتصاد کشور ما وجود ندارد و از کارشناسان در این حوزه نظرخواهی نشده است.
تعیین نرخ سود و تامین کل کسری بودجه
دکتر سعدوندی با تاکید بر اینکه در کشورهای دیگر در زمان تصمیمگیری برای تعیین نرخ سود، از کارشناسان مربوطه نظرسنجی میشود، اظهار کرد: اگر دولت و بانک مرکزی برنامهای برای نرخ سود نداشته باشند، در گرو آن نمیتوانند برنامهای هم برای نرخ تورم داشته باشند.
وی با بیان اینکه برنامههای رییس کل بانک مرکزی بسیار برنامههای خوب و مثبت است اما در آخر اجرا نمیشود، افزود: دلیل آن مخالفتهایی است که در خارج از بانک مرکزی صورت میگیرد. در بانک مرکزی هم مخالفت هایی با رییس کل در جهت کنترل نرخ تورم وجود دارد.
مخالفتها با تامین کل کسری بودجه
این اقتصاددان ادامه داد: بنابراین کسانی هستند که اقدام به ایجاد تورم در کشور میکنند و بدیهی است که امروزه راضی به تغییر سیاستهای گذشته برای کنترل نرخ تورم نیستند. این موضوعات باعث شده که هم در اجرای این سیاستها با مشکل روبهرو شویم و هم سیاستهای ناسازگاری داشته باشیم.
اهمیت انتظارات تورمی در کوتاه مدت
دکتر سعدوندی بیان کرد: اگر دولت میخواهد کسری بودجه را از محل اوراق تامین کند، باید در کوتاه مدت اجازه افزایش نرخ اوراق را بدهد تا انتظارات تورمی کنترل شود. پس از آن که این انتظارات کنترل شد، میتوان مسیر نرخ سود را از طریق عملیات بازار باز [3] کنترل کرد.
وی در پاسخ به این سوال که چرا دولت از سپردن وثیقه یا انتشار اوراق بدهی در این زمینه امتناع میکند؟ اظهار کرد: دولت نباید وثیقه منتشر کند بلکه بانکها باید در این مسیر گام بردارند. دولت اوراق را به جامعه میفروشد و در این میان بخش قابلتوجهی از این اوراق را نظام بانکی خریداری و به عنوان وثیقه در اختیار بانک مرکزی قرار میدهد.
هماهنگی بین دولت و بانک مرکزی برای تامین کل کسری بودجه
دکتر سعدوندی با تاکید بر اینکه بخشی از دولت مخالف انتشار اوراق هستند و آنها هم استدلالهای خاص خود را دارند، تصریح کرد: این بخش عدم اطمینان از اجرای عملیات بازارباز از سوی بانک مرکزی را عنوان میکنند و اگر عملیات بازار باز به درستی از سوی بانک مرکزی انجام نشود، این اوراق منتشر شده روی دست دولت میماند. بنابراین باید میان سیاستگذار پولی و بودجهای هماهنگی وجود داشته باشد.
راهکار تسویه بدهی دولت به بانکها
این اقتصاددان بهترین راهکار برای تسویه بدهی دولت به بانکها و بانک مرکزی را اینگونه بیان کرد: در شرایط فعلی اقتصاد کشور نباید بدهی دولت به بانک مرکزی و سیستم بانکی تسویه شود. زمانی که بدهی دولت تسویه میشود، تورم تشدید خواهد شد.
وی خاطر نشان کرد: اگر قرار است بدهی دولت به بانکها تسویه شود، این تسویه از محل افزایش پایه پولی از سوی بانک مرکزی صورت میگیرد بنابراین این سیاست اصلا درست نیست. باید نسبت بدهیهای دولت به کل جامعه افزایش پیدا کند و در مقابل بانک مرکزی امکان اعمال سیاستگذاری پولی را داشته باشد.
