روند انتشار اوراق بدهی و تاثیر آن بر بازار سرمایه

انتشار اوراق بدهی و روند آن

گفت‌وگوی دکتر علی سعدوندی با صدای بورس

انتشار اوراق بدهی در سال‌های اخیر

دکتر سعدوندی استاد اقتصاد کلان و مدیریت ریسک مالی در پاسخ به ارزیابی روند انتشار اوراق بدهی در سال‌های اخیر پاسخ داد: حجم انتشار اوراق در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده است که البته این مساله اتفاق مثبتی است. افزایش انتشار اوراق روش تامین کسری بودجه ^[1] بهتری است که جایگزین روش سابق دولت شده؛ چرا که دولت در گذشته به شکل غیرشفاف و بدون نظارت عمومی از بانک مرکزی یا بانک‌های تجاری استقراض می‌کرد و در حال حاضر انتشار اوراق بدهی دولت، به خودی خود اتفاق مثبتی است.

تغییر رویکرد وزارت اقتصاد

وی در ادامه گفت: موضوع این است که وزارت اقتصاد همواره با انتشار اوراق مخالفت کرده است، اما در حال حاضر شاهد آن هستیم که در روزهای پایانی سال دولت قصد آن دارد که حجم بیشتری از اوراق را عرضه کند. با این حال بعید است که حجم زیادی از اوراق بدهی عرضه شده توسط فعالان بازار خریداری شود.

اوراق بدهی و رویکرد فعالان بازار

دکتر علی سعدوندی نظر خود را درباره عدم استقبال فعالان بازار نسبت به اوراق دولتی گفت: دولت حجم بیشتری اوراق عرضه کرده است ولی به دلیل تغییر نکردن نرخ اوراق، این اوراق از سوی بانک‌های خود دولت جذب شده است و توسط فعالان بازار خریدی صورت نگرفته، علاوه بر این طبیعی است که بخشی از افرادی که قصد خروج از بازار سهام را داشتند، در صندوق‌های اوراق سرمایه‌گذاری کنند. موضوع قابل تامل این است که اگر بازدهی اوراق دولتی پایین‌تر از میزان فعلی نیز باشد، این افراد همچنان در این اوراق سرمایه‌گذاری می‌کنند.

انتشار اوراق و ریزش بازار

وی در ادامه گفت: این مسائل شایعاتی است که توسط همان افرادی منتشر شده که باید در مقابل جامعه و افرادی که به آن‌ها مشاوره دادند و سیگنال فروختند پاسخگو باشند، این افراد با قرار گرفتن بازار در شرایط فعلی، قدرت توجیهی خوبی به دستشان رسیده و همانند فردی که در حال غرق شدن است و به هر شاخه‌ای چنگ می‌اندازد تا غرق نشود، به هر توجیهی دست می‌زنند. البته باید بگوییم اعلام این نظر از سوی بنده به معنای توجیه روند غلط انتشار اوراق نخواهد بود. در واقع اثر انتشار اوراق بر بازار سرمایه توسط برخی فعالان بازار به شکل معکوس نشان داده شده است و اگر بازار سهام جذاب شود با این نرخ بازدهی اوراق، قطعا اوراق نمی‌تواند با بازار سهام رقابت کند. مشکل این است که در حال حاضر بازار سهام جذاب نیست.

مخالفت با انتشار اوراق بدهی و تاثیر آن بر جذابیت بازار سهام

اوایل سال در شاخصی برابر با شاخص فعلی (حدود یک میلیون و 200هزار واحد) برای تمامی سهم‌ها صف خرید موجود بود. با این حال در پایان سال به رغم تورم، نه تنها صف خریدی ندیدیم، بلکه فقط صف فروش به چشم می‌آمد. در آن مقطع فعالان بازار اعلام داشتند به این دلیل که نرخ تورم در اقتصاد بالاتر است و پیش‌بینی افزایش قیمت دلار برقرار است، هر کس سهام خریده منتفع شده است. البته در اوایل سال وزارت اقتصاد به شدت با انتشار اوراق مخالفت نمود و همین مساله به تشکیل هر چه بیشتر صف‌های خرید کمک کرد. برنامه وزارت اقتصاد این شد که از محل فروش سهام دولتی کسب درآمد نماید که البته سیاست بسیار غلطی هست و نتایج زیان بار آن در آینده بیشتر نمایان می‌شود.