تقابل نفت و انرژی های سبز

تقابل نفت و انرژی‌های سبز

شرکت‌های بزرگ در حال ادامه دادن به اکتشافات در مناطق دور هستند با وجود اینکه پیش‌بینی‌ها می‌گویند نیازی به اکتشافات جدید نیست

28 ژانویه 2022

روند فعالیت شرکت‌های نفتی

گروه‌های انرژی برای توقف فعالیت سوخت‌های فسیلی ^[1] تحت فشار بی‌سابقه‌ای هستند. تاثیرگذارترین نهاد انرژی گفته است که برای پاسخگویی به تقاضای آتی به فعالیت‌های اکتشافی بیشتری نیاز نیست. با این حال، غول‌های نفتی همچنان در حال شکار چاه‌های نفت و گاز کشف نشده در مناطق دور‌دست هستند. ماه گذشته کمپانی Shell با همکاری شرکت Qatar Petroleum کیلومترها دور از ساحل با غرق کردن یک لوله تا عمق 2500 متری زیر آب، اولین چاه نفتی را در نامیبیا حفر کرد. چند هفته بعد در آن طرف قاره، شرکت Eni اولین چاه دریایی را در هشت سال گذشته در کنیا حفر کرد.

اهمیت اکتشافات

با سقوط قیمت نفت در ابتدای همه‌گیری کرونا، درست در زمان افزایش فشارها بر شرکت‌های نفتی برای توقف تولید هیدروکربن، غول‌های نفتی بودجه اکتشافات را کاهش دادند. بر اساس تحقیقات شرکت Bernstein، هزینه اکتشافات هفت شرکت بزرگ نفتی در سال 2020 معادل 9 درصد مخارج سرمایه‌ای ^[2] بود، در حالی که این رقم در سال 2014 برابر با 18 درصد بود.
با این حال، روند بهبود قیمت نفت قدرتمند بوده و برای اولین بار از سال 2014 قیمت هر بشکه نفت به بیش از 90 دلار رسیده است. به علاوه، علیرغم پایین بودن سرمایه‌گذاری کل، روند اکتشافات همچنان ادامه دارد. اندرو لاتام، معاون بخش اکتشاف در شرکت مشاوره Wood Mackenzie می‌گوید: «شرکت‌های بزرگ همچنان در حال انجام عملیات اکتشاف هستند و کمتر از قبل در این باره صحبت می‌کنند. باید متخصص این حوزه باشید تا به چنین مسائلی واقف شوید؛ آن‌ها درباره این موضوعات صحبت نمی‌کنند.»
گزارش Wood Mackenzie نشان می‌دهد که سال گذشته 798 عملیات حفاری با هدف اکتشاف و ارزیابی انجام شده که تقریباً برابر با تعداد حفاری‌ها در سال 2020 است. اما این رقم کمتر از تعداد 1256 حفر در سال 2019 است. لاتام علت اصلی این کاهش را به همه‌گیری ربط می‌دهد و انتظار دارد که فعالیت‌ها در سال جاری افزایش یابد. بخش اکتشاف برای سال‌ها قلب تپنده شرکت‌های نفتی بود. موفق‌ترین مدیران شرکت‌های نفتی مفتخر بودند که قادر به کشف نفت در سخت‌ترین مکان‌ها هستند. تحلیل‌گران نیز شرکت‌ها را بر اساس ظرفیتشان در جابجایی بشکه‌های نفتی مستخرج از زمین قضاوت می‌کردند. افزایش فشارها بر شرکت‌های نفتی برای کاهش میزان تولید و حرکت به سمت انرژی‌های پاک محاسبات را عوض کرده است.
علیرغم افزایش فشارها برای انتقال به انرژی‌های سبز، غریزه شکار غول‌های بزرگ نفتی همچنان تیز است.

تقابل نفت با هدف کربن-صفر

آژانس بین‌المللی انرژی ^[3] در ماه می گذشته اعلام کرد که میزان کاهش مصرف نفت و گاز مورد نیاز برای دستیابی به هدف انتشار کربن صفر تا سال 2050 بدین معناست که به میدان‌های عملیاتی جدید نیازی نیست. این پیش‌بینی در میان شرکت‌های صنعت نفت پخش شد و برخی فعالان خواهان توقف کامل فرایند اکتشاف شدند.
تمام شرکت‌های بزرگ از جمله BP, Chevron, Eni, ExxonMobil, Shell, TotalEnergies و ConcoPhilips متعهد شدند که انتشار کربن را تا سال 2050 به صفر برسانند. دستیابی به این اهداف مستلزم کاهش شدید در میزان تولید است. اما ادامه فعالیت‌های اکتشافی، به ویژه در کشورهایی چون نامیبیا که هیچ تاریخی در تولید نفت و زیرساخت‌های نفتی ندارند نشان می‌دهد که شرکت‌ها پیش‌بینی یک موج تقاضای قوی را برای دهه‌های آتی دارند.
لاتام تخمین می‌زند که چاه‌های اکتشافی مشابه در صورتی که موفق باشند حدود 6 سال طول می‌کشد تا به تولید برسند. این فرایند توسط توسعه‌دهندگانی پیش می‌رود که تمایل به جبران هزینه‌ها را تا میانه سال‌های 2030 ندارند. لاتام می‌گوید: «این فرایند به شما نشان می‌دهد که مشارکت‌کنندگان چه فکری درباره روند میان‌مدت و بلندمدت تقاضای نفت و گاز دارند».

روند تقاضای نفت

بر اساس اغلب پیش‌بینی‌ها، افزایش مصرف نفت حداقل تا میانه دهه کنونی ادامه خواهد یافت. سازمان اوپک ^[4] معتقد است که پیش از به ثبات رسیدن روند، میزان تقاضا می‌تواند 10 درصد دیگر افزایش یابد و تا سال 2040 به حدود 109 میلیون بشکه در روز برسد. کمپانی Shell گفته است که برای حفظ سطح تولید کنونی باید میدان‌های نفتی جدیدی کشف کند. با این حال شرکت Shell مطابق با هدف حرکت به سمت گونه‌های پاک انرژی، میزان خروجی را 1 الی 2 درصد در سال کاهش می‌دهد.
این گروه اذعان می‌کند که تا سال 2025 به فرایند اکتشافی خود در مناطق بکر ادامه می‌دهد. کمپانی Shell می‌گوید پروژه نامیبیا برای دستابی به اهداف مدنظر در خصوص چاه‌های نفتی ادامه پیدا کرد. شرکت از ارائه اطلاعات بیشتر امتناع کرد. شرکت Eni در ماه سپتامبر سال گذشته 2 میلیارد بشکه نفت و حداقل 1.8 تریلیون متر مکعب گاز در خارج از سواحل ساحل عاج کشف کرد. این مهم‌ترین عملیات اکتشافی در آن سال بود. شرکت Eni اذعان می‌کند که همچنان به روند اکتشاف نیاز است تا اُفت میزان تولید میدان‌های عملیاتی کنونی جبران شود.

تقابل نفت و علت تداوم عملیات اکتشاف

افزایش قیمت نفت و گاز نمونه بارز زمانی است که میزان عرضه مطابق میزان تقاضا نباشد.
شرکت BP می‌گوید که برای اکتشاف به کشور دیگری وارد نمی‌شود. با این حال این شرکت به تلاش برای دستیابی به نفت و گاز در مناطق اصلی خود ادامه خواهد داد. دلیلی که مدیران نفتی در دفاع از پروژه‌های جدید می‌آورند این است که با مسن‌تر شدن چاه‌های نفتی، استخراج نفتِ خام باقی‌مانده سخت‌تر می‌شود و با انتشار کربن بیشتری همراه است. طبق ادله آن‌ها، توسعه گونه مناسب ذخایر جدید برای محیط زیست بهتر است تا تداوم روند استخراج از دارایی های قدیمی.

تقابل نفت و گاز

بسیاری از شرکت‌های نفتی نیز شرط‌بندی کرده‌اند که تقاضای گاز بیشتر از نفت خواهد بود. این شرکت‌ها برروی مناطقی متمرکز هستند که هردو محصول را باهم دارد. مناطقی مانند مصر که ماه گذشته شرکت‌های BP و Eni، پروانه اکتشاف‌های جدید را در این منطقه منعقد کردند. Wood Mackenzie نشان می‌دهد که حدود 60 درصد از تمام اکتشافات سال گذشته متعلق به گاز بوده است. اوسوالد کلینت، تحلیل‌گر Bernstein، می‌گوید: «میل و رغبت برای گاز طبیعی میان این شرکت‌ها قدرتمند خواهد بود».
آتیشا ماهاجان از شرکت Rystad Energy می‌گوید: «شرکت‌های بزرگ سخت‌تر دست به انتخاب می‌زنند و در فرایندهای اخذ پروانه کمتری شرکت می‌کنند. اما اگر که شانس بالایی برای موفقیت وجود داشته باشد همچنان به روند حفر چاه‌های جدید ادامه می‌دهند». او همزمان با تاکید بر اعلامیه ماه گذشته شرکت Shell در خصوص کشف یک چاه جدید در خلیج مکزیک، می‌گوید: «شرکت‌ها در تلاش هستند تا بدون توجه به قدمت مناطق، موقعیت‌هایی را حفر کنند که در رتبه بالاتری قرار دارند».

Wood Mackenzie در گزارشی نشان می‌دهد که هفت غول بزرگ نفتی در سال گذشته از اکتشافات Shell و Eni شادمان شدند و به روند اکتشاف ادامه دادند. آنها منابع جدیدی را کشف کردند که معادل حدود 4.7 میلیارد بشکه نفت بود. به بیان دیگر این رقم معادل 40 درصد از کشفیات است. لاتام می‌گوید که او هیچ نشانه‌ای از نگرانی در مدیران نفتی ندیده است که اگر میزان مصرف کاهش یابد و منابع در زمین بماند، هزینه‌های اکتشاف به هدر می‌رود.
او می‌گوید: «آنچه که من اکنون بیشتر می‌شنوم این است که شرکت‌ها بیشتر به موفقیت‌های رقبای خود نگاه می‌کنند و آرزو می‌کنند که ای‌کاش آن‌ها هم در این موفقیت‌ها شریک بودند».