بررسی فاجعه ارز 4200 تومانی
گفتوگوی دکتر علی سعدوندی با اقتصادنگار
دکتر علی سعدوندی، اقتصاددان در گفتگو با اقتصادنگار در خصوص بازار طلا و سکه این روزها که با رشد چشمگیری مواجه شده است، گفت: در حال حاضر قیمت پایه طلا در کشور حباب منفی دارد، یعنی کمتر از قیمت جهانی است. و این به کاهش قدرت خرید مردم بر میگردد. در برخی از قسمتهای خاص بازار ممکن است حباب شکل بگیرد ولی نمیتوان آن را حباب واقعی دانست و صرفا به علت عرضه و تقاضا در آن بخش خاص است. قیمت طلا باید به قیمت جهانی برگردد و علت عدم وقوع این اتقاق این است که نقل و انتقال طلا به داخل و خارج از کشور به درستی انجام نمیشود.
تحریم داخلی و تشدید فاجعه ارز 4200 تومانی
یک سری از سیاستها، آثار تحریمهای خارجی را تقویت کرده یعنی در بعضی مواقع تحریم داخلی تأثیر مخربتری نسبت به تحریم خارجی دارد. در حال حاضر قیمت جهانی طلا رو به افزایش است و پیشبینی میکنیم که قیمت طلا و سکه در کشور نیز افزایش پیدا کند.
پیشبینی قیمت دلار در کوتاهمدت
وی درباره قیمت دلار گفت: پیشبینی کوتاهمدت درمورد دلار نمیتوان داشت ولی بنده به شخصه سیاست آقای همتی درباره بازار ارز را میپسندم و آن را موفقیت آمیز میدانم. اتفاقأ ایشان مدتی قبل از کاهش بیش از حد قیمت ارز ممانعت کردند چرا که تجربه ثابت کرده با هر کاهش قیمت ارز، جهش جدیدی خواهیم داشت. درواقع سیاست درست این است که وقتی ارز در کشور موجود نیست، اجازه کاهش قیمت هم داده نشود.
ارز 4200 تومانی و توزیع بین ویژهخواران
دکتر سعدوندی گفت: ارز 4200 که به ارز جهانگیری [1] معروف شد، یک فاجعه بود و در تاریخ این کشور خواهد ماند. کشوری که دچار تحریم بود چگونه منابع خود را به دو سه هزار خانوار ویژهخوار تقدیم کرد. خانوارهایی که با مقامات دولتی در ارتباط بودند و این مایه شرمندگی و سرافکندگی است. درباره ارز نیما [2] هم قضیه به همین شکل است، یعنی درواقع ارز نیما تولید شده صرفا به خاطر اینکه رانت صادرکننده را به واردکننده منتقل کند. چون صادرکنندههای ما در حال حاضر، صادرکنندههای رانتی هستند مانند صادرکنندگان فولاد، مس و غیره که همگی رانت در اختیار دارند و نظر بانک مرکزی این است که چون صادرکننده رانت دریافت کرده، این رانت باید به دولت منتقل شود ولی به دولت منتقل نمیشود چون اگر قرار بود به دولت منتقل شود، باید مالیات گرفته شود ولی از رانت مالیات نمیگیرند چون بناست یک سیستم به وجود آید که به عنوان مثال پتروشیمی مجبور شود به فلان شخص وارد کننده این ارز را با سوبسید 20 درصدی یا بیشتر انتقال دهد! یا ارز را به خانوادهها و فرزندان خود در خارج از کشور منتقل کنند.
