سهامدار بودن یعنی مالک بخشی از یک شرکت بودن، و مالک حق تصمیمگیری دارد. مجمع عمومی جایی است که این حق اعمال میشود: تصویب صورتهای مالی، تقسیم سود، تغییر سرمایه و انتخاب هیئتمدیره همه در مجمع رخ میدهند.
برای سرمایهگذار، مجمع دو اهمیت عملی دارد: تصمیمهایش مستقیماً بر ارزش سهم اثر میگذارد، و نماد پیش از برگزاری متوقف میشود. در این نوشته انواع مجمع و آثارشان را مرور میکنیم.
در این قسمت از مقاله جامع آموزش بورس صفر تا صد همراه با معرفی انواع مجامع بورسی، اینکه شرکت در کدامیک از مجامع میتواند برای سهامداران و معاملهگران سودآور باشد و اینکه سود نقدی مجامع شامل چه کسانی میشود و چگونه میتوان آن را دریافت کرد را بررسی میکنیم.
ابتدا به معرفی انواع مجمع میپردازیم:
مجمع عمومی موسس در مجامع بورسی
سرمایهگذارانی که میخواهند در بورس اوراق بهادار، خریدوفروش سهام انجام دهند، هیچگاه شاهد برگزاری این مجمع نخواهند بود. مجمع عمومی موسس در ابتدای تاسیس یک شرکت با اهداف زیر شکل میگیرد:
1- احراز پذیرهنویسی کلیه سهام شرکت و رسیدگی به گزارش مؤسسین و تصویب آن؛
2- تصویب اساسنامه شرکت و اصلاح آن؛
3- تعیین اولین مدیران و بازرسان شرکت؛
4- انتخاب روزنامه کثیرالانتشار برای اطلاعرسانی جهت دعوت به مجمع و اطلاعیههای بعدی برای سهامداران تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی
برای برگزاری مجمع عمومی موسس، حداقل باید مالکان و دارندگان بیش از نصف سرمایه اولیه، در جلسه حضور به هم رسانند. اگر این تعداد حاصل نشود، جلسه دوم برگزار میشود. در این جلسه، اگر تعداد شرکتکنندگان دارنده سهام، به یک سوم مالکان سرمایه شرکت برسد، کافی است.
چنانچه باز هم به دلیل نرسیدن به حد نصاب سهامداران، جلسه تشکیل نشود، آخرین جلسه مجمع عمومی موسس، جلسه سوم، برگزار میشود. اگر در این جلسه نیز تعداد شرکتکنندگان به حد نصاب نرسد، تاسیس شرکت ملغی میشود.
مجمع عمومی عادی
در ادامه مقاله آموزش بورس به اولین نوع از مجامع بورسی میپردازیم. مجمع عمومی عادی، به مجمع عمومی سالیانه نیز معروف است چون با دقت به ماده 89 لایحه مجمع عمومی عادی باید حداقل سالی یک بار تشکیل شود. به صورت کلی این مجمع عزل مدیران و بازرسان و گزارش های مالی را به تصویب می رساند.
اصلی ترین وظیفه مجمع عمومی عادی
بر اساس ماده 86 لایحه، ماموریت مجمع عمومی عادی عمومی است و هر چیزی که در صلاحیت مجمع عمومی موسس و مجمع فوق العاده نباشد، در صلاحیت مجمع عمومی عادی قرار میگیرد.
نکاتی درباره مجمع عمومی عادی
امکان برگزاری مجمع عمومی عادی، بیش از یک بار در سال نیز وجود دارد که بر حسب نیازهای شرکت، برنامهریزی میشود. برای برگزاری رسمی مجمع عمومی عادی، باید بیش از نصف سهامداران به نسبت میزان سهامی که در اختیارشان است، در جلسه حاضر شوند. مصوبات این مجمع نیز با یک رای بیش از نصف آرا، به تصویب میرسد. در غیر این صورت، تصمیمات و مصوبات تصویب نشده و اجرا نخواهند شد.
مجمع عمومی فوقالعاده
نحوه برگزاری مجمع عمومی فوقالعاده تقریباً مانند مجمع عمومی عادی است؛ ولی در این مجمع درباره تغییر اساسنامه شرکت و انحلال شرکت تصمیمگیری میشود.
حداقل تعداد افراد لازم برای برگزاری رسمی این مجمع، بیش از نیمی از دارندگان سهام شرکت است. مصوبات این مجمع نیز با دو سوم آرا به تصویب میرسد.
نحوه اطلاعرسانی مجامع شرکتهای بورسی به سهامداران
دعوت به مجامع برعهده هیات مدیره خواهد بود که مسائل قانونی خاصی دارد. طبق آن، هیئت مدیره باید حداکثر 40 روز و حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع، زمان، مکان و دلیل برگزاری آن را در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار اطلاعرسانی کند. با استفاده از سامانه کدال یا سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران آخرین آگهی مجامع قابل مشاهده می باشد.
توقف و بازگشایی نماد در روز مجمع
نماد شرکت پیش از برگزاری مجمع متوقف میشود. دلیلش ساده است: تصمیمهایی که در مجمع گرفته میشود — تقسیم سود، افزایش سرمایه، تغییر ترکیب هیئتمدیره — میتواند ارزش سهم را تغییر دهد، و بازار تا وقتی این تصمیمها اعلام نشدهاند نمیتواند قیمت درستی کشف کند.
پس از برگزاری مجمع و انتشار مصوبات، نماد دوباره باز میشود. قواعد بازگشایی — از جمله اینکه بازگشایی با چه سازوکاری و با چه دامنهای انجام شود — را سازمان بورس تعیین میکند و این قواعد در طول زمان تغییر کردهاند؛ بنابراین پیش از هر مجمع بهتر است اطلاعیهٔ ناظر بازار را ببینید.
نکتهٔ عملی برای سرمایهگذار این است که در فاصلهٔ توقف تا بازگشایی، پول شما در سهم قفل است. اگر به نقدشوندگی نیاز دارید، این بازهٔ زمانی را باید در برنامهتان حساب کنید.
سود نقدی مجمع (DPS) به چه کسی میرسد؟
یکی از مهمترین مصوبات مجمع عمومی عادی، تقسیم بخشی از سود شرکت میان سهامداران است. قاعدهٔ تعیینکنندهٔ اینکه این سود به چه کسی میرسد یک جمله است: هر کس در لحظهٔ برگزاری مجمع مالک سهم باشد، مشمول سود نقدی آن مجمع است — فرقی نمیکند سهم را سالها نگه داشته باشد یا یک روز پیش از مجمع خریده باشد.
نتیجهٔ عکس این قاعده هم مهم است: کسی که سهم را پس از برگزاری مجمع بخرد، سود آن دوره را نمیگیرد. سود به مالک قبلی تعلق دارد، حتی اگر هنوز پرداخت نشده باشد.
سود نقدی چطور پرداخت میشود؟
شرکتها سود مصوب مجمع را یکجا و بلافاصله پرداخت نمیکنند؛ قانون برای پرداخت مهلت مشخصی تعیین کرده و شرکتها معمولاً زمانبندی پرداخت را در همان مجمع یا در اطلاعیههای بعدی اعلام میکنند.
روش دریافت به ثبتنام شما در سامانهٔ سجام بستگی دارد. اگر سجامی باشید و شمارهٔ حسابتان بهروز باشد، سود بهصورت خودکار به حسابتان واریز میشود. اگر نه، باید به روشی که شرکت اعلام میکند — معمولاً مراجعه به شعب بانک عامل — سود را دریافت کنید.
چرا قیمت سهم بعد از مجمع پایینتر باز میشود؟
این پرسش تازهواردها را نگران میکند: سهم را نگه داشتهاند، مجمع برگزار شده، و نماد با قیمتی پایینتر باز شده است. اتفاق بدی نیفتاده؛ یک حسابداری ساده است.
سود نقدی از دارایی شرکت خارج میشود و به جیب سهامدار میرود. شرکتی که پیش از مجمع مقداری وجه نقد داشت، بعد از مجمع آن وجه را ندارد — پس ارزش هر سهم هم به همان اندازه کمتر است. در واقع سرمایهگذار چیزی از دست نداده: بخشی از ارزش سهمش از حالت «قیمت روی تابلو» به حالت «پول نقد در حساب» تبدیل شده است.
به همین دلیل مقایسهٔ قیمت پیش و پس از مجمع بدون در نظر گرفتن سود تقسیمی گمراهکننده است. برای سنجش عملکرد واقعی سرمایهگذاری، باید بازده قیمتی و سود نقدی را با هم دید.
در مجمع شرکت کنیم یا نه؟
حضور فیزیکی در مجمع شرطِ دریافت سود نقدی نیست؛ مالکیت سهم کافی است. اما شرکت در مجمع دو فایده دارد: حق رأی در تصمیمهای مهم مثل انتخاب هیئتمدیره، و شنیدن مستقیم گزارش مدیران و پرسشوپاسخ سهامداران — که اغلب اطلاعاتی فراتر از صورتهای مالی به دست میدهد.
برای سهامدار خرد که وزن رأیش ناچیز است، ارزش اصلی مجمع در همین بخش دوم است: فهمیدن اینکه مدیران چه برنامهای دارند و چقدر به وعدههای سال گذشتهشان عمل کردهاند.
میخواهید عمیقتر یاد بگیرید؟ آموزش تحلیل بنیادی بورس — از خواندن صورتهای مالی تا ارزشگذاری سهام و انتخاب سهم، در دورهٔ جامع تحلیل بنیادی.
سوالات متداول درباره مجامع بورسی
تفاوت مجمع عمومی عادی و فوقالعاده چیست؟
u003cpu003eمجمع عمومی عادی سالانه برگزار میشود و به تصویب صورتهای مالی، تقسیم سود، انتخاب اعضای هیئتمدیره و بازرس میپردازد. مجمع عمومی فوقالعاده برای تغییرات اساسی مانند افزایش یا کاهش سرمایه، تغییر اساسنامه و انحلال شرکت تشکیل میشود.u003c/pu003e
سود نقدی مصوب مجمع تا چه زمانی باید پرداخت شود؟
u003cpu003eطبق قانون تجارت، شرکت موظف است سود نقدی مصوب مجمع را حداکثر تا هشت ماه پس از تاریخ تصویب به سهامداران بپردازد. زمان و روش پرداخت معمولاً در اطلاعیهای در کدال اعلام میشود.u003c/pu003e
برای دریافت سود نقدی، سهم را چه زمانی باید داشت؟
u003cpu003eملاک، مالکیت سهم در روز برگزاری مجمع است. اگر سهم را پیش از مجمع بفروشید سود نقدی به شما نمیرسد و اگر پس از برگزاری مجمع بخرید نیز مشمول سود همان سال نخواهید بود.u003c/pu003e
خواندنیهای مرتبط
- صف خرید و فروش و توقف نماد در بورس
- ارزشسنجی سهام و مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایهای
- دامنه نوسان، حجم مبنا و قیمت پایانی در بورس
این نوشته بخشی از راهنمای جامع آموزش بورس از صفر تا صد است؛ برای دیدن مسیر کامل یادگیری به آن سر بزنید.
