قدرت معاملهگران خرد فعال
معامله گران خرد قدرتی دارند که نمیتوان نادیده گرفت، اما هنوز هم ملالآورند.
21 آگوست 2021
معاملهگران خرد فعال، دقیقاً تا چه حد قدرتمند هستند؟
تنها دو سال پیش، اینطور تصور میشد که در آینده، صنعت سرمایهگذاری افراد کمتر و کمتری را جذب کند. سرمایهگذاران خرد در صندوقهای سرمایهگذاری شاخصی منفعل [1] تجمع کرده بودند، یعنی صندوقهایی که سبدهای سهام را با کارمزد کم مدیریت میکنند. با گسترش فعالیت صندوقهای شاخصی و صندوقهای کمی، حرفهایهای صندوقهای پوششی [2] و یا روسای آرام و متین صندوقهای سرمایهگذاری مشترک [3] عقب نشسته بودند. خودکارسازی بیشتر در روند سرمایهگذاری اجتنابناپذیر به نظر میرسید. به زودی به آیندهای پا میگذاشتیم که در آن نقش انسانها در سرمایهگذاری به کلی محو و انسانها جای خود را به ماشینهای قدرتمند و ماهری میدادند که با سرعت نزدیک به نور سهام مبادله میکردند.
معامله گران خرد فعال
اما این پیشبینی در واقعیت کاملاً محقق نشد. در یک سال گذشته، انبوهی از معاملهگران خرد در بازار سهام آمریکا جنجال به پا کردند. آنها به قرارداد مشتقات کوتاهمدت روی سهام شرکت تسلا که سازنده خودروهای الکتریکی است هجوم بردند و یا قیمت سهام شرکت هِرتز را که خودرو اجاره میدهد پس از آنکه اعلام ورشکستگی کرده بود به عرش رساندند. اما شاهکار آنها امسال رونمایی شد: یک رالی صعودی دیوانه وار در سهام یک فروشگاه بازیهای ویدیویی با نام گيماستاپ [4] به رشد 2000 درصدی در مدت زمانی کمتر از دو هفته منجر شد. نوسان قیمت سهام و حجم سفارشات به حدی بالا بود که سیستم تسویه با مشکل مواجه شد.
روند افزایش تعداد معاملهگران خرد
درک دلایل مستقیم خیزش مجدد سهامداران خرد دشوار است. محدودیتها و قرنطینهها که ملالت و خستگی با خود به همراه آورده، در کنار پرداخت چکهای حمایتیِ دولت همانند سوختی برای انفجار فعالیت معاملهگران خرد بود. اما بلافاصله پاندمی با یک جنگ قیمتی در اکتبر 2019 نیز همراه شد.
زمانی که بزرگترین کارگزاران آمریکا، در تقلید از کارگزاری رابینهود [5] که یک استارتآپ است، کارمزد معاملات را به صفر رساندند. به علاوه، دسترسی معاملهگران خرد به ابزارهای معاملهگری پیشرفته مانند اهرم و مشتقات، مدت مدیدی است که در حال رشد است. بین ماههای اکتبر 2019 و فوریه 2020، حجم معاملات در کارگزاریهای خرد حدوداً دو برابر شد، پس از آن نیز قبل از بازگشت مجدد محدودیتهای کرونایی، حجم معاملات باز هم دو برابر شد.
تقریباً دو سال پس از آغاز این جنگ قیمتی، هنوز فعالیت در بازار سهام و پرسه زدن در برنامه ردیت برای یافتن یک سرنخ سرمایهگذاری، محبوبتر از بیخیالی طی کردن است. اما این تغییر به سمت معاملهگران خردِ فعال واقعا چقدر جدی بوده است؟ آیا امروزه سرمایهگذاری منفعل از بین رفته است؟
این پرسشها را میتوان به سه طریق پاسخ داد. ابتدا میتوان با بررسی تعداد معاملهگران خرد شروع کرد. در سال 2019، پنجاه و نه میلیون نفر آمریکایی یک حساب در یکی از هفت کارگزاری بزرگ آمریکا داشتند. این تعداد تا به حال به 95 میلیون نفر رسیده است، در حالی که 17 میلیون حساب جدید در سال 2020 باز شده و 20 میلیون حساب دیگر، امسال به ثبت رسیده است.
روند سهم داراییهای سرمایهگذاران خرد
نکته بعد، بررسی حجم معاملات است. حجم معاملات، یک جهش قدرتمند را نشان میدهد. معاملات خرد از یک چهارم کل حجم معاملات به یک سوم در سال 2020 افزایش یافته و سپس به بیش از 40 درصد در سه ماهه اول 2021 رسیده است (البته معاملات بازارگردانها یعنی کسانی که به عنوان واسطه در هر معامله عمل میکنند، در این آمار نیامده است). عمده فعالیت معاملهگری اکنون از طرف سرمایهگذاران خرد میآید، نه از طرف موسسات مالی و یا کوانتها و یا بانکها.
مسئله سوم، در نظر گرفتن داراییهاست. بنا به گزارش بانک گلدمن ساکس [6]، درصدِ سهام شرکتهای آمریکایی که خانوارها مستقیماً در آنها سرمایهگذاری میکردند برای چند دهه در حال کاهش بود؛ چرا که فضای سرمایه گذاری در سیطره حرفهایهای بازار بود. در دهههای 1970 و 1980، صندوقهای بازنشستگی به اوج رسیدند، پس از آن نیز صندوقهای سرمایهگذاری مشترک فعال، سهم عمده بازار سرمایه را در دهههای 1990 و 2000 در دست گرفتند. در یک دهه اخیر هم، صندوقهای منفعل، بازار داراییها را در اختیار داشتند. اما درصد سهامی که مستقیماً سهامداران نگهداری میکردند در حوالی سال 2015 به ثبات رسید و اکنون در حال رشد است. در بازه زمانی انتهای 2019 تا ماه مارس 2021، درصدِ سهامی که توسط خانوارها مستقیماً نگهداری میشد از 36 درصد به 38 درصد رسیده است.
حجم معاملات معاملهگران خرد در کارگزاریها
تمامی موارد فوق، دلالت بر ظهور گسترده سرمایهگذاران خرد فعال دارد. اما دو مسئله باید شما را به فکر وا دارد. ابتدا اینکه رشد سرمایهگذاران خرد فعال، از نرخ رشد سرمایهگذاران منفعل نکاسته است. گرچه محاسبه کل سهمِ سهامهایی که منفعلانه یک شاخص را دنبال میکنند دشوار است، سهم شاخص اس اند پی 500 [7] در کارگزاریها و صندوقهای مشترک شاخصی با رشد نیم درصدی از سال 2019 به 18.3 درصد رسیده است. این رشد، آرامتر از سالهای گذشته بوده، اما هنوز حرکتی قدرتمند و رو به بالاست.
علاوه بر این، همه افرادی که در سال 2019 حساب در کارگزاریها باز کردند معاملهگر روزانه نیستند. به طور میانگین، 32 میلیون از حسابها در کارگزاری چارلز شواب [8] (که اخیرا با کارگزاری تی دی امریترید [9] ادغام شده است) حدود 4 معامله در ماه انجام میدهند. این رقم فعالتر از مشتریان شرکت ونگارد [10] است که کاملاً بیحرکت هستند (به طوری که سه چهارم آنها در طول یک سال معاملهای انجام نمیدهند). اما این ارقام، به راحتی ممکن است با 34 معاملهای که در یک ماه 1.5 میلیون مشتری در یک کارگزاری خرد دیگر به نام اینتراکتیو بروکر [11]، انجام میدهند مقایسه شود.
از این رو، معاملهگران خرد فعال، قدرتی پیدا کردهاند که نمیتوان نادیده گرفت. چنانچه صعود آنها به دلیل تغییرات ساختاری در دسترسی به ابزارهای معاملهگری باشد و حاصل یک موج زودگذر ناشی از پاندمی نباشد، پس این رشد باید همچنان ادامه یابد. با وجود این، باید خاطر نشان کنیم که اغلب سرمایهگذاران خرد هنوز با سرعت کمتری معامله میکنند.
