عدم امکان هدف گذاری نرخ تورم با دستور
گفتگوی دکتر علی سعدوندی با برنامه چشمانداز
14 خرداد 1399
اعوجاج فکری اقتصاددانان در تحلیل تورم
دکتر سعدوندی استاد مدیریت ریسک و اقتصاد کلان در پاسخ به چرایی به وجود آمدن تورم در کشور و نقش بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و دولت گفت: توجه داشته باشید، تحلیل تورم پیچیده نیست، شما اگر به بازار تهران یا شهرستانها تشریف ببرید، بسیاری از افرادی که حتی شاید سواد آکادمیک نداشته باشند هم به خوبی میتوانند تحلیل کنند که چه زمانی روندهای تورمی در کشور ما شروع میشود، از کدام بازار به سمت کدام بازار هدایت میشود و در نهایت چگونه این روند تورمی متوقف خواهد شد و تقریبا میتوانند حدس بزنند که چند سال طول میکشد دوباره فنر ارزی، تورمی و قیمت مسکن رها شود. وقتی به اقتصاددانان میرسیم به نظر میرسد دچار اعوجاج فکری شدهاند اقتصاددانان ما و نمیتوانند به راحتی این مسئله را تحلیل کنند.
علت تورم
اما اینکه پدیده تورم از کجا شروع میشود، یک پدیده چندعاملی در اقتصاد است که تعداد این عوامل هم زیاد نیست، اما اولین عامل تورم این است که تورم یک پدیده پولی است، یعنی مازاد نقدینگی باعث تورم میشود، فزونی رشد نقدینگی یا بهطور دقیقتر فزونی رشد پول نسبت به رشد تولید است که باعث تورم میشود. اما آیا اگر امروز یک فزونی رشد پول رخ داد انتظار داریم همین امروز تورم ایجاد شود؟ خیر. یک شرط دیگر هم اینجا باید حضور داشته باشد، شرط لازم دیگر انتظارات تورمی [1] است.
انتظارات تورمی افراد در یک جامعه چگونه شکل میگیرد؟ معمولا انتظارات تورمی در جوامع پیشرفته بر اساس اخباری است که این جوامع از سیاستهای سیاستگذار پولی دریافت میکنند، یعنی وقتی که ما بررسی میکنیم این انتظارات چگونه شکل میگیرد به این نتیجه میرسیم که لنگر اسمی تورم یا آنچه که باعث در ذهن مردم تاثیر بگذارد، نرخ بهره بین بانکی [2] است. مردم کاملا آگاه هستند که اگر این نرخ درست تنظیم نشد و بالاتر یا پایینتر بود ممکن است عامل رکود یا تورم باشد.
