بررسی اقتصاد 1400
گفتگوی دکتر علی سعدوندی با صمت
دکتر سعدوندی استاد اقتصاد کلان و مدیریت ریسک در پاسخ به تعریف تورمزا بودن سیاستهای دولت در بودجه 1400 پاسخ داد: برداشت بنده این است که حدود 50 سال است که بودجههای کشور تورمی است. یعنی بودجه علاوه بر اینکه کسری بودجه [1] آشکار دارد یا ندارد که برخی اوقات اعلام میکنند که کسری بودجه نداریم به دلیل اینکه تراز شده است، در حالی که این تعریف کسری بودجه نیست و شما میتوانید ترازنامه داشته باشید و همیشه بودجه تراز میشود. اما بخشی از آن تراز شدن، کسری بودجه است که با عنوان فروش منابع، اموال یا ثروت ملی مانند نفت توسط دولت تامین میشود و اینها همگی نمایندگان کسری بودجه هستند. متاسفانه مسئولان و کارشناسان بودجهای در طول 50 سال گذشته چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن، به دلیل اینکه خودشان را متعهد به اهداف سیاسی رئیس دولت میدانستند تا اینکه متعهد به مردم و اقتصاد کشور باشند، متاسفانه این نوع مغالطات بسیار دیده شده است.
در بودجه 1399 متاسفانه این مسائل به انحاء مختلف تشدید شد. قرار بر این بود که اصلاحات ساختاری در بودجه شکل بگیرد و بودجه به سمت یک بودجهی ضدتورمی یا حداقل غیرتورمی برود. نکته اصلی برای اینکه بودجه به بودجهای غیرتورمی تبدیل شود این است که درآمد حاصل از فروش ثروت از بودجه ریالی خارج شود. به این دلیل که وقتی ما درآمد حاصل از فروش نفت داریم، یعنی دولت درآمد دارد، این درآمد را متاسفانه دولت در اختیار بانک مرکزی [2] قرار میدهد و معادل آن با یک نرخی که توافق میکنند و در بودجه میآید، به نام نرخ تسعیر، تبدیل به پایه پولی میشود و پایه پولی در نهایت در اقتصاد تبدیل به نقدینگی میشود.
بانکهای تجاری و اصلاحات بودجه
نظام بانکهای تجاری با اتکا به منابع بالایی که در بازار بین بانکی در اختیار دارند اقدام به خلق نقدینگی میکند. این وضعیتی بوده که در طی 50 سال گذشته ادامه داشته، متاسفانه بعضی از شعارهایی که برای اصلاح ساختار بودجه یا اصلاحات ساختاری بودجه مطرح شد، این قضیه حل نشده و توجیه شده است. بنابراین در اصلاحات ساختاری بودجه، کارشناسان محترم به این نتیجه رسیدند که این درآمد حاصل از فروش نفت را در بودجه سالیان متفاوت هموار کنند، نه اینکه حذف کنند یا جدا کنند و تفکیک بودجه ارزی از ریالی صورت بگیرد، بلکه یک راهکار جایگزینی ارائه دادند که این درمان فقط مسکنی است. این درمان واریانس یا نوسانات نرخ تورم را کم میکند، اما نرخ تورم را کاهش نمیدهد.
بیشتر بخوانید: نسبت P/E
