مصاحبه دکتر علی سعدوندی با الجزیره درباره تورم، جنگ و کاهش قدرت خرید در ایران
خلاصه گفتوگوی دکتر سعدوندی با الجزیره دربارهٔ «ثروتمندان فقیر» در ایران
دکتر علی سعدوندی، اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی، در گفتوگو با شبکه الجزیره به بررسی پیامدهای تورم، جنگ، تحریمها و نااطمینانی اقتصادی بر وضعیت معیشتی و قدرت خرید خانوارهای ایرانی پرداخت و از شکلگیری طبقهٔ «ثروتمندان فقیر» در ایران سخن گفت.
در این گفتوگو، دکتر سعدوندی توضیح میدهد که پیامدهای شرایط اقتصادی اخیر تنها به اقشار کمدرآمد محدود نمانده و حتی بخشی از طبقات متوسط و مرفه جامعه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
او در این زمینه از شکلگیری پدیدهای با عنوان «ثروتمندان فقیر» سخن میگوید؛ افرادی که ممکن است ارزش اسمی قابلتوجهی از داراییها در اختیار داشته باشند، اما به دلیل کاهش جریان نقدی و افت قدرت خرید، توان مالی و سطح زندگی گذشته خود را از دست دادهاند.
در ادامه، بخش مربوط به دیدگاههای دکتر علی سعدوندی در گزارش الجزیره را به زبان فارسی میخوانید.
صفحه رسمی ویدیو: مشاهده ویدیو در الجزیره
دیدگاه دکتر علی سعدوندی
الجزیره پس از گفتوگو با شهروندانی که «دارایی دارند اما توان خرج کردن ندارند» یا «کار میکنند اما حقوقشان کفاف نمیدهد»، این پرسش را مطرح کرده که آیا اینها موارد پراکندهاند یا نشانهٔ یک تحول ساختاری عمیقتر در جامعهٔ ایران پس از جنگ اخیر. دکتر علی سعدوندی، پژوهشگر اقتصادی، این وضعیت را «نتیجهٔ حتمی اقتصادی میداند که در باتلاق تورم و نااطمینانی فرو رفته است».
تورم و شکلگیری «ثروتمندان فقیر»
به گفته او، پیامدهای جنگ اخیر تنها اقشار کمدرآمد را تحت تأثیر قرار نداده و طبقات متوسط و حتی ثروتمندان نیز از آثار آن متأثر شدهاند؛ بهگونهای که میتوان از شکلگیری طبقهای از «ثروتمندان فقیر» در جامعه ایران سخن گفت.
به گفتهٔ او، این وضعیت بهویژه در شمال تهران دیده میشود؛ جایی که خانوادههایی در خانههای مجلل زندگی میکنند و داراییهای لوکس دارند، اما جریان نقدی لازم برای ادامهٔ زندگی آبرومندانهای را که دهها سال به آن خو گرفته بودند، ندارند.
تورم، نقدینگی و قدرت خرید را از زبان دکتر سعدوندی و بهصورت اصولی یاد بگیرید
مشاهده جلسه اول دورهٔ اقتصاد کلان – رایگان
تأثیر جنگ، تحریم و نااطمینانی اقتصادی
دکتر سعدوندی ریشهٔ این مسئله را پیامدهای جنگ، تحریمها، تورم و محاصرهٔ اقتصادی میداند؛ عواملی که در جامعه نگاهی منفی به فایدهٔ فعالیت اقتصادی ایجاد میکنند و سطح نااطمینانی مردم را بالا میبرند. او هشدار میدهد که این روند میتواند پیامدهای سنگینی برای امنیت اجتماعی داشته باشد؛ از جمله افزایش نرخ خودکشی، طلاق و سرقت و کاهش ازدواج و فرزندآوری، بهعنوان واکنش اجتماعی به گسترش فقر.
قدرت خرید و سیاستهای حمایتی
سعدوندی از دولت انتقاد میکند که حساسیت کافی نسبت به گسترش فقر نشان نداده است. به گفتهٔ او، سیاستهای رسمی برای حل این مشکل تاکنون مناسب نبوده و هدفمندی یارانهها نیز آنطور که باید اجرا نشده است؛ مبالغ حمایتی در اثر تورم کوچک شده و اثر خود را از دست دادهاند. نتیجه این است که وضع فقرا بهتر نشده و در همین حال بخشی از ثروتمندان به زیر خط فقر رفتهاند.
او هشدار میدهد: «تداوم وضع موجود یعنی اقتصاد ایران به روند افول ادامه میدهد، در نهایت خشک میشود و ممکن است به فاجعهای برسیم که عاقبت خوشی نخواهد داشت.» با این حال، سعدوندی روزنهٔ امید را باز میگذارد: «جامعهٔ ایران ظرفیتهای بسیار عظیمی دارد و اگر اجماعی منطقهای و بینالمللی برای پایان جنگ شکل بگیرد، وضعیت اقتصادی مردم میتواند بهبود یابد.»
این شرایط برای سرمایهگذاران چه معنایی دارد؟
پدیدهٔ «ثروتمندان فقیر» نشان میدهد که در اقتصاد تورمی، داشتن دارایی بهتنهایی کافی نیست؛ ترکیب داراییها، نقدشوندگی و جریان درآمدی پایدار اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای شناخت داراییهای مناسب در دورههای مختلف رشد و تورم، مقالهٔ دارایی مناسب شرایط اقتصادی: تحلیل ۴ رژیم رشد و تورم را بخوانید. همچنین در تحلیل اثر تحریمها بر طلا و ارز و بررسی سیاست ارزی ایران ابعاد دیگر این شرایط را مرور کردهایم.
مشخصات مصاحبه
مهمان: دکتر علی سعدوندی
رسانه: الجزیره
موضوع: تورم، جنگ، نااطمینانی اقتصادی و قدرت خرید در ایران
تاریخ انتشار ویدیو: ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶
منبع: الجزیره
برای مشاهده گزارش کامل، به وبسایت الجزیره مراجعه کنید.
برای تصمیمگیری دربارهٔ داراییهای خود در شرایط تورمی به راهنمایی شخصی نیاز دارید؟ جلسهٔ مشاوره رزرو کنید.
