دیپسیک: ظهور رقیب چینی که بازار هوش مصنوعی را به لرزه درآورد
دیپسیک چیست؟ آنچه باید درباره استارتاپ هوش مصنوعی چینی بدانید که باعث ریزش بازار سهام شد
مقدمه
دیپسیک (Deep Seek)، استارتاپ نوظهور چینی در حوزه هوش مصنوعی، با معرفی مدل زبانی قدرتمند خود، تحولی بزرگ در این صنعت ایجاد کرده است. این مدل که به عنوان رقیبی جدی برای ChatGPT شناخته میشود، تواناییهای چشمگیری در تولید متن، ترجمه زبانها و پاسخگویی به سوالات دارد.
سهام شرکت انویدیا (NVDA)، تولیدکننده تراشههای هوش مصنوعی، و همچنین بسیاری از سهام مرتبط با هوش مصنوعی، روز دوشنبه با کاهش شدید قیمت مواجه شدند. این اتفاق پس از آن رخ داد که محبوبیت اپلیکیشنی از استارتاپ هوش مصنوعی چینی به نام دیپسیک به شدت افزایش یافت.
دستیار هوش مصنوعی دیپسیک به تازگی در صدر فهرست برنامههای رایگان آیفون در فروشگاه اپل (AAPL) قرار گرفته است. در فروشگاه اپل، این اپلیکیشن رتبهای بالاتر از ChatGPT کسب کرد، اما این اتفاق در فروشگاه گوگل رخ نداد.
در ادامه، آنچه درباره دیپسیک باید بدانید و اینکه چرا این استارتاپ چینی تأثیر قابل توجهی بر بازارها گذاشته، توضیح داده خواهد شد. همچنین اشتباه نمیکنید، اگر تصور میکنید مدت زیادی از زمانی که یک اپلیکیشن چینی دیگر در صدر جدول دانلودها قرار گرفته بود نمیگذرد.
دیپسیک چیست و چرا تا این حد برای صنعت هوش مصنوعی مهم است؟
دیپسیک، یک استارتاپ چینی است که لیانگ ونفنگ، مدیر یک صندوق پوششی، در سال ۲۰۲۳ در هانگژو، مرکز فناوری چین و محل استقرار شرکت علیبابا (BABA) و بسیاری دیگر از غولهای فناوری این کشور پایهگذاری کرد.
این شرکت اعلام کرده که آخرین مدل هوش مصنوعی که در اوایل این ماه منتشر کرده، عملکردی همسطح با ChatGPT شرکت OpenAI ارائه میدهد. گزارشها حاکی از آن است که توسعه این مدل تنها در دو ماه و با بودجهای کمتر از ۶ میلیون دلار صورت گرفته است. این در حالی است که ایالات متحده در حال محدود کردن دسترسی چین به تراشههای پیشرفته است و شرکتهای پیشرو آمریکایی در حوزه هوش مصنوعی مانند OpenAI، Anthropic و متا (META) میلیاردها دلار برای توسعه مدلهای خود هزینه میکنند.
صعود سریع دیپسیک نگرانیهایی را در بین سرمایهگذاران ایجاد کرده است. آنها نگران هستند که این اتفاق ممکن است فرضیات مربوط به هزینههای توسعه مدلهای هوش مصنوعی رقابتی و همچنین زیرساختهای مورد نیاز برای پشتیبانی از آنها را به چالش بکشد. این موضوع میتواند پیامدهای گستردهای برای بازار هوش مصنوعی و سهام شرکتهای بزرگ فناوری داشته باشد.
ریزش سهام ناشی از ظهور دیپسیک، سهام شرکتهای نیمههادی و انرژی را تحت تأثیر قرار داد
شاخص نزدک، که عمدتاً شامل سهام شرکتهای فناوری است، در معاملات بعدازظهر روز دوشنبه بیش از ۳ درصد کاهش یافت. این اتفاق در پی آن رخ داد که سرمایهگذاران، فشار فروش شدیدی بر طیف گستردهای از سهامهای مرتبط با هوش مصنوعی، از شرکتهای تولیدکننده تراشه گرفته تا شرکتهای انرژی، وارد کردند.
سهام شرکتهای آمریکایی تولیدکننده تراشههای هوش مصنوعی، از جمله انویدیا، برادکام (AVGO)، به همراه سهام شرکای بینالمللی آنها مانند TSMC (TSM)، با کاهش شدید قیمت مواجه شدند. شاخص سهام نیمهرسانای فیلادلفیا (SOX) نیز اخیراً نزدیک به ۹ درصد کاهش یافت. سهام شرکتهای ارائهدهنده راهحلهای شبکه و شرکای سختافزاری نیز به دنبال این کاهش قیمت، با افت قابل توجهی مواجه شدند. از جمله این شرکتها میتوان به دل (Dell)، هیولت پاکارد (HPE) و آریستا نتورکس (ANET) اشاره کرد.
برخی از سهامهای انرژی نیز تحت تأثیر قرار گرفتند. سهام شرکتهای هستهای و سایر شرکتهای انرژی که در سال گذشته به دلیل پیشبینی افزایش تقاضای انرژی ناشی از توسعه هوش مصنوعی، شاهد رشد قابل توجه بودند، از جمله ویسترا (VST)، کنستلیشن انرژی (CEG)، اوکلو (OKLO) و نیواسکِیل (SMR)، نیز روز دوشنبه با کاهش قیمت مواجه شدند.
در همین حال، بخشهای غیرفناوری مانند کالاهای مصرفی اساسی روز دوشنبه افزایش قیمت داشتند که نشاندهنده تجدید نظر در روند ماههای اخیر حرکت بازار است.
بیشتر بخوانید: هرچه درباره ایلان ماسک باید بدانید
برخی از تحلیلگران نگرانیها را اغراقآمیز میدانند
چندین تحلیلگر در مورد پایداری واکنش بازار در روز دوشنبه ابراز تردید کردند و اشاره داشتند که افت قیمت آن روز میتواند فرصتی برای سرمایهگذاران باشد تا سهام شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی را که آماده بازگشت به روند صعودی هستند، خریداری کنند.
استیسی راسگون از برنشتاین، این واکنش را «اغراقآمیز» خواند و رتبه «خرید» را برای قیمت سهام انویدیا حفظ کرد. تحلیلگران سیتی، که انتظار دارند شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی به خرید تراشههای پیشرفته این شرکت ادامه دهند، نیز رتبه خرید را برای انویدیا حفظ کردند.
تحلیلگران ودبوش، که نسبت به استفاده شرکتهای بزرگ آمریکایی از یک استارتاپ چینی مانند دیپسیک برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی خود ابراز تردید کردند، چنین اظهار داشتند: «راهاندازی یک مدل LLM رقابتی برای موارد استفاده مصرفکننده یک بحث است… و راهاندازی زیرساخت گستردهتر هوش مصنوعی مقولهای کاملاً متفاوت است و هیچ چیز در مورد دیپسیک ما را به باور دیگری نمیرساند.»
میخواهید عمیقتر یاد بگیرید؟ آموزش تحلیل بنیادی بورس — از خواندن صورتهای مالی تا ارزشگذاری سهام و انتخاب سهم، در دورهٔ جامع تحلیل بنیادی.
پرسشهای متداول
دیپسیک چیست؟
دیپسیک یک استارتاپ هوش مصنوعی چینی است که در سال ۲۰۲۳ توسط لیانگ ونفنگ در هانگژو تأسیس شد. این شرکت یک مدل زبانی و دستیار هوش مصنوعی ارائه کرده که در تولید متن، ترجمه زبانها و پاسخگویی به پرسشها فعالیت میکند.
هزینه توسعه مدل دیپسیک چقدر بود؟
بر اساس گزارشهای مطرحشده در مقاله، توسعه آخرین مدل دیپسیک کمتر از ۶ میلیون دلار هزینه داشته و در مدت دو ماه انجام شده است. این رقم در مقایسه با هزینههای میلیارددلاری شرکتهای بزرگ آمریکایی فعال در هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفت.
چرا دیپسیک بازار سهام را تکان داد؟
رشد سریع محبوبیت دیپسیک، فرضیات سرمایهگذاران درباره هزینه ساخت مدلهای رقابتی هوش مصنوعی و میزان زیرساخت لازم برای آنها را به چالش کشید. این نگرانی باعث فشار فروش در سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی، نیمهرساناها و انرژی شد.
دیپسیک چه تأثیری بر سهام انویدیا داشت؟
پس از افزایش محبوبیت اپلیکیشن دیپسیک، سهام انویدیا و دیگر شرکتهای تولیدکننده تراشههای هوش مصنوعی با افت شدید روبهرو شد. سرمایهگذاران نگران شدند که نیاز آینده به تراشهها و زیرساختهای پرهزینه هوش مصنوعی ممکن است کمتر از پیشبینیها باشد.
واکنش تحلیلگران به افت سهام پس از دیپسیک چه بود؟
برخی تحلیلگران واکنش بازار را اغراقآمیز دانستند و رتبه خرید سهام انویدیا را حفظ کردند. آنها معتقد بودند شرکتهای هوش مصنوعی همچنان به خرید تراشههای پیشرفته نیاز دارند و ساخت یک مدل مصرفکننده با ایجاد زیرساخت گسترده هوش مصنوعی تفاوت دارد.