ارزپاشی و عواقب آن
گفتوگوی دکتر علی سعدوندی با تسنیم
پیامدهای سیاست ارزپاشی 50 ساله
دکتر علی سعدوندی استاد مدیریت ریسک و مشتقات مالی در صحبت با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم درباره عواقب سیاست ارزپاشی در دولت روحانی، گفت: سیاست اقتصادی که 50 سال گذشته در کشور وجود داشته «انتقال ثروت به اقشار برخوردار» بوده است. این سیاست زمانی اجرایی میشود که کشور به مشکل خاصی میخورد و در آن زمان تصمیمگیران ارشد دولتی، با اتخاذ سیاستهای تبعیضآمیز امتیازات خاصی را به نام حمایت از تولید یا اقشار آسیبپذیر به نفع یک درصد برتر جامعه ارائه میدهند.
وی بیان کرد: ارائه امتیاز به یک قشر خاص از جامعه در نهایت منجر به خروج پول و سرمایه از کشور خواهد شد، گفت: در دولت اقای روحانی و زمان مدیریت آقای سیف در بانک مرکزی نیز همین تفکر سیاستگذاری تکرار شد. به محض اینکه فشار کوچکی در بازار ارز بوجود آمد تصمیم به خارج کردن منابع ارزی و طلای کشور گرفته شد. هرچند که به صورت غیرقانونی سعی داشتند با دریافت مالیات از سکه بخشی از ارزش این منابع طلایی را به ذخایر کشور بازگردانند ولی مشکل حل نشد.
ارزپاشی سیاست همیشگی دولت
این کارشناس اقتصادی به وضعیت اقتصادی کشور در هفتههای اخیر و احتمال لغو تحریمها اشاره کرد و افزود: گرچه ممکن است تحریمها برداشته شود و امریکا نیز به برجام برگردد ولی باز هم مشخص است که اولین سیاست دولت در این شرایط، ارزپاشی خواهد بود. البته دولت فرصت زیادی نخواهد داشت و در این 100 روز باقیمانده باز هم تلاش میکند که منابع ارزی را در اختیار افراد برخوردار قرار دهد، مگر اینکه با مطالبه مردم این روند مخرب پنجاه ساله متوقف شود.
دکتر سعدوندی تاکید داشت ارزپاشی جزو برنامههای اصلی دولت در زمان آزادسازی منابع بلوکه شده ارزی است گفت: روزی که ایران بتواند منابع ارزی بلوکه شده خود را تحویل بگیرد بلافاصله ارزپاشی شروع خواهد شد.
عدم دسترسی به منابع ارزی و ناتوانی در ارزپاشی
وی در پاسخ به این سوال که ایا دلیل کاهش قیمت ارز در روزهای اخیر نیز ارزپاشی از سوی بانک مرکزی است یا خیر؟ گفت: الان بانک مرکزی منابعی برای ارزپاشی در دست ندارد و انچه در روزهای اخیر وارد بازار شده ارزهای خانگی است که در ارزپاشیهای قبلی توسط برخی از مردم خریداری و الان وارد بازار شده است.
این کارشناس اقتصادی افزود: به محض اینکه تحریمها لغو شود ارزهای شرکتی، دولت و بانک مرکزی احتمالا وارد بازار میشود و شاهد کاهش قیمت ارز برای یک دوره کوتاه هستیم. اما آنچه در روزهای اخیر باعث کاهش قیمت ارز شده صرفا ورود ارزهای خانگی به بازار است.
دکتر سعدوندی درباره اقدامات بانک مرکزی در بازار ارز طی هفتههای اخیر و اینکه آیا قیمت ارز در نتایج اقدامات بانک مرکزی کاهش پیدا کرده است؟ گفت: سیاست بانک مرکزی بیشتر گفتاردرمانی است که باعث شده ارزهای خانگی وارد بازار شوند.
ارزپاشی: عامل بیماری هلندی و فرار سرمایه
وی درباره اینکه کف قیمت دلار در صورت ارزپاشی دولت بعد از رفع تحریمها چقدر خواهد شد؟ گفت: درصورت اجرای این سیاست قیمت دلار تا مدتی کاهش مییابد که البته بستگی به این دارد که به درآمد نفتی برسیم یا خیر؛ کشورهای دیگر معمولا درامدهای نفتی را در زیرساختها [1] و صندوقهای خارجی سرمایهگذاری میکنند. اما در کشور ما این کار نمیشود و کاملا برعکس است، زیرساخت را به بهانه اینکه تولید تضعیف نشود تقویت نمیکنند، برداشت شان هم این است که تقویت تولید یعنی زیرساخت را خودمان بسازیم درحالی که توانایی ساخت این زیرساختها را متناسب با استانداردها ندارند ضمن اینکه زمانبر هم خواهد بود.
این کارشناس اقتصاد با تاکید بر اینکه ارزپاشی دولت باعث ورود ارز مازاد در تولید و بیماری هلندی [2] میشود گفت: اگر مجددا ارز نفتی داشتیم باز هم دولت سعی خواهد کرد آن را در بازار تزریق کند که در نهایت موجب فرار سرمایه خواهد شد اما باید مانع هدررفت منابع ارزی در صورت دسترسی به منابع ارزی شویم.
دکتر سعدوندی گفت: خالص ذخایر دولت و بانک مرکزی شاید 50 میلیارد دلار باشد که اگر این رقم یکباره وارد بازار شود میتواند قیمت ارز را کاهش دهد. اما اگر به تدریج و در طی دو سال به بازار تزریق شود، درصورت تداوم میتواند نرخ ارز را به صورت مصنوعی تثبیت کند.
روند احتمالی اقتصاد پس از رفع تحریمها
وی ارزپاشی را باعث تخریب اقتصاد ملی میداند و تصریح کرد: احتمالا بعد از رفع تحریمها شاهد تخریب اقتصاد ملی هستیم چرا که در راستای ارزپاشی دولت تورم و پایه پولی افزایش پیدا خواهد کرد و عوارض متعددی در اقتصاد دارد.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه درصورت تکرار سیاستهای ارزپاشی حداقل تورم 20 درصد است، تأکید نمود: الان دولت مستعد ارزپاشی است که همین امر فرایند فرار سرمایه را در بازار تشدید میکند.
