اقتصاد 1400 (با نگاهی به بودجه)

دکتر سعدوندی استاد اقتصاد کلان و مدیریت ریسک در پاسخ به تعریف تورم‌زا بودن سیاست‌های دولت در بودجه 1400 پاسخ داد: برداشت بنده این است که حدود 50 سال است که بودجه‌های کشور تورمی است. یعنی بودجه علاوه بر اینکه کسری بودجه ^[1] آشکار دارد یا ندارد که برخی اوقات اعلام می‌کنند که کسری بودجه نداریم به دلیل اینکه تراز شده است، در حالی که این تعریف کسری بودجه نیست و شما می‌توانید ترازنامه داشته باشید و همیشه بودجه تراز می‌شود. اما بخشی از آن تراز شدن، کسری بودجه است که با عنوان فروش منابع، اموال یا ثروت ملی مانند نفت توسط دولت تامین می‌شود و این‌ها همگی نمایندگان کسری بودجه هستند. متاسفانه مسئولان و کارشناسان بودجه‌ای در طول 50 سال گذشته چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن، به دلیل اینکه خودشان را متعهد به اهداف سیاسی رئیس دولت می‌دانستند تا اینکه متعهد به مردم و اقتصاد کشور باشند، متاسفانه این نوع مغالطات بسیار دیده شده است.
در بودجه 1399 متاسفانه این مسائل به انحاء مختلف تشدید شد. قرار بر این بود که اصلاحات ساختاری در بودجه شکل بگیرد و بودجه به سمت یک بودجه‌ی ضدتورمی یا حداقل غیرتورمی برود. نکته اصلی برای اینکه بودجه به بودجه‌ای غیرتورمی تبدیل شود این است که درآمد حاصل از فروش ثروت از بودجه ریالی خارج شود. به این دلیل که وقتی ما درآمد حاصل از فروش نفت داریم، یعنی دولت درآمد دارد، این درآمد را متاسفانه دولت در اختیار بانک مرکزی ^[2] قرار می‌دهد و معادل آن با یک نرخی که توافق می‌کنند و در بودجه می‌آید، به نام نرخ تسعیر، تبدیل به پایه پولی می‌شود و پایه پولی در نهایت در اقتصاد تبدیل به نقدینگی می‌شود.