افزایش نرخ ارز و رمزگشایی آن
دلایل افزایش نرخ ارز
به نظر میرسد دلیل رشد قیمت دلار که مدتی است فضای اقتصادی را تحت تاثیر خود قرار داده؛ اول کاهش صادرات کشور به طرفهای اصلی صادرات تجاری یعنی کشورهای چین، عراق و امارات باشد. صادرات، کاهش پیدا کرده چون رفت و آمدها و مناسبات ارتباطی به دلیل کرونا کمتر شده است. پس محدودیت رفت و آمدها به کاهش صادرات منجر شده و به باور من اگر این محدودیتها کاهش پیدا کند و مراودات ارتباطی از سر گرفته شود مقدار صادرات کشور افزایش یافته و این وضعیت تنگنای فعلی در بازار ارز تا حد زیادی خنثی خواهد شد.
مساله دوم این است که بورس نزولی است و با توجه به اینکه رشد اخیر بازار سرمایه باعث شد تا قدرت خرید سهامداران و ثروت آنان افزایش پیدا کند، برخی از این سهامداران سعی میکنند تا ریسک این ثروت افزایش یافته را پوشش دهند و تنوع بیشتری در سبد دارایی خود ایجاد کنند.
بیشتر بخوانید: تحلیل بنیادی فارکس
اثر تزریق پول به بورس در افزایش نرخ ارز
طبیعی است که وقتی سهم سهام در سبد داراییهای افراد بالا رفته بخشی از سهام خود را بفروشند و سعی کنند که سهم ارز و طلا را در سبد داراییهایشان افزایش دهند. این یک حرکت طبیعی است که سهامداران برای حفظ قدرت خرید خود و کاهش ریسک داراییهایشان انجام میدهند.
تا وقتی که تزریق پول به بازار سهام از سوی دولت ادامه دارد، باید بدانیم این نقدینگی در بازار سهام نمیماند و بلافاصله پس از اینکه نقدینگی به صورت پایه پولی و تحت عنوان صندوق توسعه ملی به بازار تزریق میشود، میتوانید انتظار داشته باشید که ظرف حداقل دو الی سه روز این نقدینگی راهی بازارهای ارز شود و طبیعی است که با رشد تقاضا قیمت ارز هم در دالان افزایشی قرار بگیرد.
بیشتر بخوانید: آموزش بورس
مشخص شدن کف بازار و توقف افزایش نرخ ارز
به نظر میرسد که در 2 ماه آینده وضعیت بازار سرمایه تا حد زیادی تعیین تکلیف شود و به یک ثباتی برسد، یعنی بازار کف خود را بشناسد، وقتی بازار کف خود را شناخت، خروج سرمایه از بازار سرمایه کاهش پیدا میکند و همینطور ورودی به بازار ارز از بین میرود.
بنابراین وضعیت در بازار ارز در حال حاضر مناسب نیست از این جهت که قیمت قابل کنترل و مدیریت نیست ولی در ماههای آینده این وضعیت نوسانی تا حد زیادی مهار خواهد شد.
بیشتر بخوانید: ROE چیست؟
افزایش نرخ ارز و ارز سوبسیدی
در این شرایط مهمترین پیشنهادی که میتوان به دولت ارائه کرد آن است که در وهله نخست، دولت همتی کند و ارز 4200 تومانی را حذف کند، چرا که این ارز فقط و فقط مایه فساد، رانت و ناکارایی در کل سیستم اقتصادی کشور است و در واقع مایه شرمندگی اقتصاد است که یک چنین سیستمی را داشته باشد که ارز سوبسیدی به برخی افراد دارای نفوذ و دارای روابط خاص ارائه شود که قیمتی زیر یک پنجم قیمت معاملات بازار آزاد دارد.
بیشتر بخوانید: نسبت حاشیه سود عملیاتی
اولویت تکنرخی شدن ارز
توصیه دیگر این است که نرخ ارز نیما و بازار آزاد هم یکی شود و در واقع ارز تکنرخی شود، اگر این اتفاق بیفتد احتمال اینکه عرضه ارز از سوی صادرکنندگان بیشتر شود، بسیار محتمل است. تا زمانی که صادرکنندگان به قیمت بازار به عنوان سیگنال نگاه میکنند که آیا در بازار نیما ارز خود را وارد کنند یا نه، این شرایط صعودی در قیمت ارز ادامه خواهد یافت.
بیشتر بخوانید: آموزش کدال
پیشنیازهای کنترل تورم و جلوگیری از افزایش نرخ ارز
در خصوص کنترل نرخ تورم هم باید بگویم که بر خلاف اطلاعرسانیها به هیچ وجه برنامه کنترل تورم در ایران اجرا نشد. البته بنای بانک مرکزی اجرای این برنامه بود ولی در عمل نتوانست این برنامهها را اجرا کند. در قدم اول قرار بود که کسری بودجه [1] از محل فروش اوراق جبران شود، یعنی اول باید وزارت اقتصاد وارد صحنه میشد و در مرحله بعد، بانک مرکزی باید وارد عمل میشد و عملیات بازار باز [2] را در دستور کار قرار میداد. هیچکدام از این ضرورتها انجام نشد، اگر بانک مرکزی میخواست عملیات بازار باز را انجام دهد، احتیاج به دو پیشنیاز بود که هیچدام عمل نشد.
بیشتر بخوانید: منطق فازی
اولویت هدفگذاری نرخ بهره
یکی اینکه هدفگذاری نرخ بهره باید صورت میگرفت که یک دستگاه و شورای مستقلی باید بوجود بیاید که نرخ بهره پایه را تعیین کند. این ضرورتی بود که باید انجام میشد که نشد، حتی نرخ بهره هدف اعلام هم نشد. این جای تعجب دارد چگونه نرخ تورم هدف، اعلام میشود اما نرخ بهره هدف اعلام نمیشود. پس شورایی مستقل با حضور صاحب نظران زبده اقتصادی میبایست نرخ بهره را مشخص کنند.
بیشتر بخوانید: HFT چیست؟
سیاستگذاری پولی و جلوگیری از افزایش نرخ ارز
نکته دوم اینکه نرخ ارز، تکنرخی و شناور میشد؛ معنای این اظهار نظر این نیست که بازار ارز به حال خود رها شود و نرخ ارز به سمت بالا واگرا شود، بلکه باید تمرکز دولت میرفت روی کنترل نرخ بهره و سیاستگذاری پولی. اگر این اتفاق میافتاد نرخ ارز هم هرگز تا این حد افزایش پیدا نمیکرد. یعنی با کاهش عرضه، نرخ ارز افزایش پیدا میکرد، اما نه تا این حد که قیمت ارز از 15هزار تومان بشود 25 هزار تومان.
در هر حال نه بانک مرکزی سیاستهای مقابله با تورم را ادامه داد، و نه وزارت اقتصاد با این سیاستها همراهی کرد و نه اصلاحات ساختاری واقعی بودجه توسط سازمان برنامه و بودجه صورت گرفت تا اقتصاد به نوعی آشفتگی و رهاشدگی گرفتار شد. امیدواریم با حساسیتهایی که رسانهها در این زمینه صورت میدهند و مطالبهگری واقعی مردم و راهنمایی صاحب نظران بتوانیم از این گذرگاه حساس تاریخی در اقتصاد عبور کنیم.
بیشتر بخوانید: سود نقدی تقسیمی چیست؟
بیشتر بخوانید: علت تورم چیست؟
🎓 دوره جامع مدیریت ریسک
(شامل معاملات آپشن و فیوچرز)
استراتژی بساز، سرمایهات را مدیریت کن
🔹 در این دوره ترکیبی، با رویکردی یکپارچه به مدیریت ریسک در بازارهای مشتقه میپردازیم. طراحیشده برای معاملهگرانی که به دنبال امنیت، کنترل و رشد سرمایه هستند.